Hasır Sepet

Hasır Sepet

Bitkisel örücülük, bitkilerin dal, sap, yaprak ve sürgün gibi bazı parçalarının kullanımı ile elde edilmiş olan ince ve uzun şeritlerin bir çok teknik ve yöntemler ile örülmesidir. Kamış, saz hayıt, söğüt, çavdar, pirinç, yulaf, buğday, fındık, mısır gibi doğada kendiliğinden yetişmiş olan veya kültürü yapılarak çoğaltılması mümkün olan bitkilerin sap, dal ve koçanlarının kullanılması ile yapılan bitkisel örücülük olarak geçen, ham maddesi bakımından bulunması kolay ve maliyet açısından oldukça uygun olan bir el sanatıdır.

Hasır Sepetin Tarihçesi;

Bitkisel örücülük, tarih boyunca tüm insanlığın ortak mirası olarak süregelmiş el sanatlarından biridir. Dünyanın pek çok bölgesinde var olmuştur. Orta Asya Türk toplumları tarafından 17-18. yüzyıllarda kullanılmış olan çeşitli sepetler, konar-göçer yaşam biçiminde kullanılmış olan çadırların bölümlere ayrılmasında kullanılan çitler ve Anadolu’da hemen hemen her evde çeşitli boy ebatlarda bulunmuş olan sepetler, çitler, seleler, hasırlar ve bunların 21.yüzyılda ki yaşam tarzına uygun olacak şekilde geliştirilmesi ve halen kullanımının devam etmiş olması Türkiye’nin hasır modeline verdiği önemi göstermektedir.

Sepetçilik geleneği, 2013 yılında Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri’ne girmiş bulunmaktadır. Ülkemizde ise hasır örgücülüğü, sele-sepet örücülüğü ve sepetçilik sepetçilik olarak bilinen bu el sanatı (ARAGEM), ustaları için geçim kaynağı haline gelmiş bir zanaattır. Geçmişten günümüze toplumun ihtiyaçları , insanların arz ve talepleri ve bununla beraber yetişen ham maddelerin değişimine bağlı olarak değişim göstermiştir. Ustaların bilgi, yetenek ve yaratıcılığının göz önüne alınması ile gelişip güncellenmesi görülmüştür.

Sepetlerin Kullanım Amaçları

Sepetçilik güzel bir el sanatı olmasının yanı sıra, bu sanatla uğraşanların iç dünyalarının dışarıya yansıtma biçimidir. Sepet örgülerinde zarafet, renk, doku, model, desen, şekil gibi bir çok faktör görülmektedir.

Sepetçilik genel bir el sanatı olduğu için her yöreye göre farklılık göstermektedir. Örülen sepetlerin hangi amaç ile kullanılacağı, örgüsü aşamasında kullanılacak malzemeyi ve şeklini belirler. Örneğin; tahıl veya sıvı konulacak olan sepetin son derece sık örülmesi, aralarına başka malzemeler kullanılması gerekmektedir. Bunun yanında kafes, tuzak, ağ gibi yerlerde kullanılmayı amaçlanan sepetler delikli olmalıdır.

Sepet Örme Teknikleri;

Günümüzde çok farklı sepet örme teknikleri vardır. İki tane sepet örme tekniği temel teknikler olarak sayılır.

Birincisi; tek bir liften yapılan rulo kıvrımlarının birbirleri üzerine dikilmesidir.

İkincisi; kafesler veya hazır örgülerdir.

Sepet örgü biçimleri bazen metal bazen porselen gibi daha sert malzemeler kullanılarak taklit edilerek yapılmaya çalışılmıştır.

Sepetlerin Ham maddeleri;

Genellikle ot, bambu, mısır sapı, saz, saman sapı, böğürtlen, rafya, kamış, bitki sapları, bodur söğüt, kestane, fındık, siyah akça ağaç gibi ağaç filizleri kullanılmaktadır. Bugün sentetik olarak üretimi olan naylon ve buna benzer ürünler yani liflerden de sepetler yapılmaktadır.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir