Saz kamışı kullanılarak yapılan bu el işlerine sazlama sanatı denilmektedir. Doğal malzeme olan saz kamışlarının çatı üzerine monte edilmesiyle kirpi çatılar meydana gelmektedir. Saz kamışı kullanılarak yapılan dekor ürünlerinin en zahmetlisi olarak kirpi çatı bilinmektedir.
Kirpi çatılar, hasır, kamış ve doğal otlardan yapılan çatılara göre daha maliyetli ve dayanıklıdır. Usta seçimi ve bölge iklimi kirpi çatıların ömrünü etkileyen faktörlerdir.
Görünüm olarak harika olan bu çatıların yapımında dikkat edilmesi gereken önemli noktalar vardır.
Usta seçimi
Saz dekorasyon alanında çalışan herkes kirpi çatı yapabilmektedir. Ancak kirpi çatının sağlam olması ve uzun ömürlü kullanılabilmesi için, yapımını üstlenecek ustanın bilgi birikimine ve deneyime sahip olması gerektirmektedir. Yapılan çatının uzun süre kullanılabilmesi için ustanın bu bilgisini kullanarak eğim ve montajı hatasız bir şekilde yapması gerekmektedir.
Usta yapım süreci aşamalarını anlatarak ve işini titizlikle yaparak güven vermelidir. Yani sazlama sanatının en üst noktası olan kirpi çatı yapımı için usta seçimi çok önemlidir.
Eğim
Eğim kirpi çatı yapımında dikkat edilmesi gereken en önemli etkenlerdendir. Doğal saz kamışından yapılan bu çatıların sağlam kalabilmeleri için daima kuru olmaları gereklidir. Yağmur ve kar gibi doğa olaylarına rağmen bu kuruluğu her iklimde sağlayabilmek için yapılırken çatının eğimi en az 45 derece olmalıdır. Bu faktör çok yağış alan bölgelerde oldukça fazla önem taşımaktadır. Yani çatı ne kadar dik olursa düşen su damlaları hızlı bir şekilde kamış yüzeyinden kayarak aşağı akacaktır ve böylece dayanıklılık sağlanacaktır. Kirpi çatı yapımında eğim maliyeti artıran bir faktördür. Ancak uzun vadeli olarak düşünüldüğünde, yenileme işleminin yapılmaması ve onarım işlemlerinin az yapılmasıyla maliyetin düşeceği görülebilir.
Kirpi Çatı İçin Doğru Mekân Seçimi
Çatının yapılacağı yerde çok yakın ağaç olması çatı ömrünü kısaltabilmektedir. Bunun nedenleri; ağaç dallarının çatıya gölge yaparak kurumasına engel olması, dallardan dökülen ağaç reçinelerinin kirpi çatının yapımında kullanılan kamışın yüzeyini deforme etmesi, ağaç dallarına konan kuşların dışkılarının verdiği zarar, olarak açıklanabilmektedir.